Çocuğun Velayeti


çocuğun velayeti

Boşanma sonucunda bu durumdan en büyük etkilenenlerden biri de ne yazık ki çocuklardır. Boşanma davasında çocuğun velayeti ve velayetin kimde kalacağı hususu ise taraflar arasında en büyük çekişme konusunu oluşturmaktadır.

Velayet Nedir?

Mahkeme tarafından çocuğun bakım, gözetimi yani çocuğun velayeti bir tarafa verilse de kendisine çocuğun velayet verilmeyen tarafa da çocuk ile şahsi ilişki kurulması yönünde hüküm verilir. Çocuğun velayeti kararının verilmesinde mahkemenin dikkat ettiği husus çocuğun üstün yararıdır. Yani çocuğun menfaati, yararı hangi tarafta kalmayı gerektiriyor çocuk için hangisi daha iyi olacaksa mahkemenin de velayeti takdir ederken tesis ettiği hüküm o yöndedir. Çocuğun üstün yararı derken anlaşılması gereken çocuğun bakım ve gözetiminin en uygun tesis edileceği, sürdürüleceği, çocuğun kişisel gelişiminin, psikolojisinin ruhsal ve bedensel bütünlüğü için en elverişli olacak ortamda büyümesi amaçlanmaktadır. Bu noktada anne ya da baba fark etmeksizin çocuğun üstün yararı kimin yanında kalmasını gerektiriyorsa mahkeme çocuğun velayetini o tarafa verecektir. Ayrıca ayrık durumlar saklı kalmak kaydıyla kardeşlerin birbirlerinden ayrılmamasına da dikkat edilmektedir.

Boşanma davası görülürken, velayet hususunda mahkeme çocukların da görüşlerini dikkate almaktadır. Yani idrak gücü olan çocuklar -öğreti ve uygulamada 8 yaş ve üzeri çocukların idrak gücü var kabul edilmekte– mahkeme tarafından muhakkak dinlenmektedir. Çocuğa mevcut durum bildirilerek kendi arzusu ile nerede yaşamak istediği sorulur. Çocuğun cevabı ile birlikte daha bir çok husus da birlikte değerlendirilmektedir. Psikolog, pedagog, sosyal uzmanlardan çocuğun durumuna, yaşam koşullarına ilişkin bir rapor aldırılır. Çocuğun menfaati hangi tarafta kalmayı gerektirdiği mahkemece saptanmaya çalışılır. Ayrıca hakim yalnıza bu ve dosyaya sunulan deliller değil gerekli gördüğü takdirde kendiliğinden araştırma da yaparak çocuğun üstün menfaatinin neyi gerektirdiği hususunu saptamaya çalışır.

Velayetin Değiştirilmesi ve Velayet Davası

Boşanma davası sonucunda velayeti kendisine verilmeyen tarafın değişen koşullar sebebi ile mahkemeye başvurarak velayetin değiştirilmesini talep etme hakkı her zaman mevcuttur. Değişen koşullar ise; velayeti elinde bulunduran tarafın çocuğun gelişimini engelleyecek veya olumsuz etkileyecek koşullara sahip bulunduğunu ispat etmelidir.

Velayetin Değiştirilmesinin Sebepleri Nelerdir?

Kanunda Hakimin re’sen veya taraflardan birinin talebi ile gerekli önlemlerin alınması gereken durumlar olarak şunlar belirtilmiştir;

  • Anne veya babanın başka biriyle evlenmesi,
  • Anne veya babanın başka bir yere gitmesi,
  • Anne veya babanın ölmesi,

Kanunda belirtilen yukarıdaki durumlar veya başkaca durumlarda velayetin değiştirilmesi davasında velayetin değişmesi için istenebilecektir. Hakim çocuğun üstün yararı prensibi doğrultusunda uzman görüşlere (psikolog, pedagog, sosyal uzman) başvurarak gerekli raporların alınmasını sağlar, idrak çağındaki çocuğu dinler, yaşam alanları incelenir. Bu doğrultuda çocuğun menfaati neyi gerektiriyorsa onu takdir eder.

Velayetin Kaldırılması Sonuçları

Velayetin kaldırılması sonucunda velayeti kaldırılan tarafın çocuk üzerindeki velayet hakkı sona erse de çocuğun bakım ve eğitim giderlerini giderme yükümlülüğü devam etmektedir. Bu sebeple velayeti kaldırılan taraf çocuk için iştirak nafakası ödeme yükümlülüğüne girecektir.

Eğer velayet hem anne hem de baba için olmak üzre iki taraftan da kaldırılırsa çocuk için bir vasi atanır. Eğer ki velayetin kaldırılma sebebi ortadan kalkarsa, talep halinde veya hakim resen velayeti kaldırılan tarafa velayeti gerir.

Çocuğun Velayeti Görevli ve Yetkili Mahkeme

Velayetin Değiştirilmesi davasında görevli mahkeme Aile Mahkemesi’dir. Aile Mahkemesi olmayan yerlerde görevli mahkeme Aile Mahkemesi sıfatıyla Asliye Hukuk Mahkemesi’dir. Velayetin değiştirilmesi davalarında yetkili mahkeme ise; genel yetki prensibince davalının yerleşim yeri mahkemesi olarak belirlenmiştir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.